नील बट्टे सन्नाटा

आज खूप दिवसांनी एक खूप छान सिनेमा पहिला. आई मुलीच्या गोड नात्यावर आधारित. खरंतर तो प्रचारकी थाटाचा होऊ शकला असता पण तो अगदी शेवटचा थोडासा भाग आहे. खुसखुशीत संवाद, पात्रांचा सुंदर अभिनय आणि आपल्याला कधी ना कधी आलेले तसे अनुभव.

एक मरमर काम करणारी  मोलकरीण(बाई ) आणि तिच्या उडाणटप्पू  लेकीची  कथा. पण उगीच गरिबी, अन्याय, पैशामुळे नाकारले जाणे वगैरे मेलोड्रामा औषधाला पण नाही.  आई चंदा आणि तिची मुलगी अपेक्षा उर्फ अप्पू ह्यांची हि कथा. अप्पू चे स्पष्ट (!) विचार .. इंजिनियर ची मुलं इंजिनिअर, डॉक्टर ची मुलं डॉक्टर तशी कामवाल्या बाई ची मुलगी कामवाली बाई. ती काय शिकून इंजिनिअर आणि डॉक्टर थोडीच होणार. अभ्यास करून करायचे काय .. आणि त्यातून ते गणित .. त्यात तर नील बट्टे सन्नाटा म्हणजे टोटल अंधार .. ओ म्हणता ठो कळत नाही. शाळेत जावे, मित्र मैत्रिणीन बरोबर दंगा मस्ती करावी आणि घरी परत यावे असे 'साधे' विचार.  पण आई ला कुठे असं वाटतंय. तिची मुलीला खूप शिकवायची इच्छा. शाळेतल्या मास्तरांनी पण सगळी अशा सोडलेली. शेवटी आईच शाळेत विद्यार्थिनी म्हणून प्रवेश घेते आणि मुलीशी पैज लावते कि दाखव माझ्या पेक्षा गणितात जास्ती मार्क मिळवून. असे अनेक चढ उतार वळणं  घेत मुलीला शिक्षणाचे महत्व कळते आणि लोकसेवा आयोगाची परीक्षा पास होऊन  तिला भारतीय प्रशासनिक सेवेत मुलाखतीला बोलावतात ह्या मुक्कामावर सिनेमा संपतो. मुलीला प्रश्न विचारतात कि तुला  IAS का व्हायचे आहे तर ती म्हणते कारण मला 'बाई' व्हायचे नाही आहे !!

अशा अप्पू ठीक ठिकाणी असतात पण चंदा मात्र फारशा नसाव्यात. मला अशा परिस्थितीतुन वर आलेल्या लोकांचे विलक्षण कौतुक वाटते आणि आपल्या नाकर्तेपणाची लाज. म्हणजे काही केले नाही असे नाही पण ह्या पेक्षा कितीतरी जास्ती करू शकतो पण ध्येय नसल्यामुळे आळसात वेळ घालवतो. त्यात चंदाच्या तोंडी एक खूप छान वाक्य आहेत  कि "गरीब तो वह होते है  जिनके पास कोई सपना हि नही होता"  !!! आणि 'सिखने कि कोई उम्र नही होती'. असाच एक प्रयत्न मी पण करून पाहायचा ठरवले आहे :)

Popular posts from this blog

सकाळची शोभा

Image
आज टेकडीवर फिरायला गेले तेंव्हा टेकडी नेहमीप्रमाणे हिरवीगार होतीच पण पहाटेच्या सूर्याचे इतके मनोहारी दर्शन झाले कि ते वर्णन करू शकीन इतकी प्रतिभा माझ्या जवळ नाही. फोटो मधून जे  दिसते आहे त्या पेक्षा खूप विलक्षण दृश्य होते. घरी आल्यावर ताई ला फोटो दाखवला तेंव्हा ताई आपसूक हि कविता म्हणू लागली. आता भा. रा. तांबे च्या प्रतिभेने अचंबित होऊ कि प्रत्यक्ष दृश्याने इतकाच काय तो प्रश्न ... मूळ कवितेचे शीर्षक सायंकाळची शोभा असे आहे पण त्यातले बरेचसे वर्णन जसेच्या तसे लागू पडते सकाळच्या शोभेला पण.   पिवळे तांबूस ऊन कोवळे पसरे चौफेर ओढा नेई सोने वाटे वाहुनिया दूर झाडांनी किती मुकुट घातले डोकीस सोनेरी कुरणांवर शेतात पसरला गुलाल चौफेरी हिरवेहिरवे गार शेत हे सुंदर साळीचे  झोके घेते कसे, चहुकडे हिरवे गालिचे सोनेरी, मखमली, रुपेरी, पंख कितीकांचे रंग किती वर तऱ्हेतऱ्हेचे ईंद्रघनुष्याचे अशी अचल फुलपाखरे, फुले साळिस जणू झुलती साळीवर झोपली जणूं का पाळण्यांत झुलती. झुळकन सुळकन ईकडून तिकडे किती दुसरी उडती! हिरे माणकें पांचू फुटुनी पंखचि गरगरती! पहा पांखरे चरोनि होती झाडावर गोळा. कुठे बु...
Read more

बागकाम एक आनंद

 कुठल्याही छंदात रमून जाणे, तहान भूक हरपून जाणे, कशाचे वेड लागणे वगैरे गोष्टी माझ्या बाबतीत कधी झाल्याचं नाहीत, खूप इच्छा असूनही. पूर्ण केलेल्या छंदांपेक्षा अर्धवट सोडलेले छंद अमाप आहेत. त्यामुळे काही महिन्यांपूर्वी मी एका निष्कर्षाला आले होते कि आपल्याला काही छंद लागणे शक्य नाही किंवा ४ जणांना आहे म्हणून आपल्याला असायलाच हवा असं  हि काही नाही. माझ्या लहानपणी आमची खूप छान  फुलबाग होती. मोगरा, सायली, गुलाब, शेवंती, झेंडू अशी अनेक फुलझाडे होती. आमचे घर तर फुलांसाठीच ओळखल्या जायचे. बाबा खूप प्रेमानी जोपासायचे आणि मी मात्र सुंदर आलेली फुले तोडून शाळेत बाईंना किंवा आवडत्या मैत्रिणींना देऊन भाव खात असे. पुढे नागपूर सोडून पुण्याला आलो तिथेही गच्चीवर गांडूळखत वापरून बाबानी सुंदर बाग  फुलवली होती आणि लोकं दुरून दुरून पाहायला येत होते. इथे पण माझा सहभाग फोटो काढणे आणि भाव खाणे इतकाच होता.  पुढे ते घर सोडून फ्लॅट मध्ये आलो आणि अगदी छोटी गच्ची वाट्याला आली. अनेक दिवस काहीच फुलझाडे नव्हती. कधी आणली तर ती कबुतरांनी खराब केली. मग आम्ही बर्ड नेट लावून घेतली आ...
Read more

प्रातःस्मरण

खरंतर आमच्या घरात कोणी भाविक किंवा आस्तिक वगैरे नाही. आजी आजोबाच आस्तिक नव्हते त्यामुळे आम्ही पण कुणी नाही.   आस्तिक नाही म्हणजे नास्तिक होते इतका सरळ त्याचा अर्थ नाही. कर्मकांडावर त्यांचा विश्वास नव्हता असं  म्हणू हवं तर .  मी आजोबांना (ज्यांना आम्ही भाऊ म्हणत असू)  कधीच पूजा करताना किंवा देवळात जाताना पहिले नाही. आजी करत असे पण ते 'देह देवळात चित्त ... ' अशा प्रकारची रोजची पूजा असे. लक्ष स्वैपाकघरात कुकर च्या  किती शिट्ट्या झाल्या आहेत किंवा काकू ला काहीतरी सूचना देणे चालू असे पूजेच्या वेळी. ह्या सगळ्याला विसंगत वाटावे अशी एक गोष्ट मी आणि त्यांच्या सर्व नातवंडांनी लहानपणापासून  पहिली ती म्हणजे भाऊ रोज सकाळी न चुकता एक प्रातःस्मरण  म्हणत असत. त्यात ईशावास्योपनिषदातले श्लोक, तुकारामांचे  अभंग , संस्कृत श्लोक, हिंदी दोहे असे सगळं असे. ते त्यांनी कुठून जमवले होते किंवा त्याच क्रमाने का म्हणत असत हा प्रश्न तेंव्हा पडला नाही आणि आज पडून सांगायला ते नाहीत.  बाबा, काका सांगतात कि ते त्यांनी त्यांच्याही बालपणापासून ऐकले...
Read more